گرایش به دین

دو پدیده پیروی از ظن و گمان در بخش ادراک و اندیشه، و حرکت در مسیر هوا و هوس در
 
بخش انگیزه، پدیده خطرناکی هستند؛ زیرا اولاً مبدأ گمان و خیال، شیطان است. ثانیاً
 
گمان، تنها از یک راه به دست نمی‏آید، بلکه می‏تواند از راه‏های متعدد پدیدار شود
 
اگر انسان در مسائل دین‏شناسی به گونه افقی بیندیشد و همه مسائل را براساس
 
روال مادّی و عادی تبیین کند و منطقه ادراک و اندیشه او خیال و وهم باشد، یا هرگز
 
گرایش به دین ندارد یا گرایش او کم‏تر است. از این‏رو، ممکن است این نوع دین‏داری
 
زوال‏پذیر باشد.
 
اما اگر براساس سیر عمودی و با دید الهی، دین را بررسی کند و دریابد که حقیقت دین
 
از نزد خدا آمده است و منطقه اندیشه و ادراک او به سمت عقل باشد، گرایش و اشتیاق
 
او به دین بیش‏تر است.
 
قرآن کریم در تحلیل خود درباره منحرفان از دین الهی، می‏فرماید: (إنْ یتّبعون إلاّ الظنّ و
 
ما تهوی الأَنفس) [نجم 23]؛ اینان در مسائل علمی و اعتقادی به گمان و ظن اکتفا
 
می‏کنند، نه به یقین و برهان، و نیز در مسائل عملی به سمت خواسته‏های دل، حرکت
 
می‏کنند.
 
دو پدیده پیروی از ظن و گمان در بخش ادراک و اندیشه، و حرکت در مسیر هوا و هوس در
 
بخش انگیزه، پدیده خطرناکی هستند؛ زیرا اولاً مبدأ گمان و خیال، شیطان است. ثانیاً
 
گمان، تنها از یک راه به دست نمی‏آید، بلکه می‏تواند از راه‏های متعدد پدیدار شود و
 
انسانِ گمانْ محور را در دام خود گرفتار کند و در مقام عمل نیز به دلیل گوناگونی امیال و
 
بی‏حدّ و مرزی خواسته‏های نفس، شیطان از این راه‏ها سوء استفاده می‏کند و انسان را
 
به اعمال بد سوق می‏دهد. اگر انسان بخواهد به این دو پدیده خطرناک مبتلا نشود، باید
 
در دین‏شناسی، پیرو یقین و استدلال و تعقل باشد و در مقام دین‏داری، جز رضای خدا را
 
طلب نکند.
 
"آیت الله جوادی آملی"
/ 0 نظر / 19 بازدید